Dark social nədir?
Bir nəfər saytınızdakı linki WhatsApp, Telegram, e-poçt və ya şəxsi mesajla başqasına göndərir. Linki açan istifadəçinin mənbə məlumatı analitikaya həmişə tam ötürülmür. Sessiya bəzən “direct” görünür, bəzən isə əvvəlki mənbəyə yazılır.
Burada əsas reallıq budur: dark social üçün yüz faiz dəqiq rəqəm yoxdur. Məqsəd bütün yolu zorla görünən etmək yox, qərarı yaxşılaşdıracaq qədər etibarlı siqnal toplamaqdır.
1. Paylaşılacaq linki işarələ
Saytdakı WhatsApp, Telegram və e-poçt paylaşım düyməsi açdığı linkə uyğun UTM parametrləri əlavə edə bilər. Məsələn:
- utm_source: whatsapp
- utm_medium: private_share
- utm_campaign: məqalənin və ya kampaniyanın qısa adı
Bu üsul həmin işarələnmiş link sonradan açıldıqda mənbəni görməyə kömək edir. Düyməyə kliklənməsi ilə faktiki ziyarəti qarışdırmaq olmaz: biri paylaşmaq niyyətidir, digəri isə real sessiyadır.
2. Paylaşım niyyətini ayrıca ölç
“Linki kopyala”, WhatsApp-da paylaş və Telegram-da paylaş hərəkətlərini ayrıca hadisə kimi qeyd et. Bu hadisələr satış və ya yeni ziyarət demək deyil. Sadəcə hansı məzmunun şəxsi söhbətə keçmək potensialı olduğunu göstərir.
Hesabatda bu metriki “paylaşım” yox, “paylaşım düyməsi istifadəsi” kimi adlandırmaq daha dürüstdür.
3. Direct trafiki ehtimal kimi təhlil et
Google Analytics-də “direct / none” aydın istinad mənbəyi olmayan trafiki göstərir. Ana səhifəyə direct giriş normal ola bilər. Uzun ünvanlı məhsul və məqalə səhifələrinə gələn direct sessiyalar isə şəxsi paylaşım, itmiş UTM, yönləndirmə və ya məxfilik məhdudiyyəti ilə bağlı ola bilər.
Bu sessiyaları ayrıca segmentdə izlə, amma hamısını dark social kimi təqdim etmə. Bu, fakt yox, araşdırılmalı siqnaldır.
4. Müştərinin dediyi mənbəni də topla
Formda məcburi olmayan “Bizi ilk dəfə haradan eşitdiniz?” sualı əlavə et. Variantları qısa saxla: Google, sosial media, dost və ya həmkar tövsiyəsi, WhatsApp/Telegram, digər.
İnsan həmişə dəqiq xatırlamaya bilər. Buna baxmayaraq, bu cavab CRM, UTM və analitika məlumatı ilə birlikdə faydalı olur. Xüsusilə qərar yolu bir neçə toxunuşdan ibarətdirsə, son klik bütün hekayəni göstərmir.
Sadə hesabat modeli
- işarələnmiş şəxsi paylaşım linklərindən gələn sessiyalar;
- paylaşım düyməsi və “linki kopyala” hadisələri;
- dərin səhifələrə gələn direct trafikdə dəyişiklik;
- müştərinin bildirdiyi ilk tanışlıq mənbəyi;
- bu siqnallardan satışa və keyfiyyətli müraciətə keçən hissə.
Nə etməmək lazımdır?
Direct trafikin hamısını dark social adlandırmaq, paylaş düyməsi kliklərini ziyarət kimi saymaq və tək bir atribusiya hesabatını mütləq həqiqət kimi təqdim etmək düzgün deyil. Ölçmə qeyri-müəyyənliyini gizlətmək əvəzinə hesabatda açıq yaz.
Dark social üçün tək, qüsursuz rəqəm yoxdur. Bir neçə məhdud siqnal birlikdə daha düzgün qərar verir.
